samedi 17 juin 2017

Vagabondu

The wanderer , George Grosz, 1936.

Chjassi di brina
in Moldavia
di petre arritte
in Galicia
vagabondu sò.

Stella cadente
speranze spente
viotu à l'intornu
vagabondu
un ghjornu.

Strada à cunchiglie
lettu fiuritu
volta di stelle
vagabondu
in a pelle.

Ripe silenziu
di u licenziu
angoscia arrente
vagabondu
da sempre.

Tanti li chjassi
frusti li passi
temu chì a notte
u mo nome
sguassi.

Intantu vocu
m'aspetta un locu
è l'ultimu viaghju
un vagabondu
firmeraghju.

15 di ghjugnu di u 2017




samedi 20 mai 2017

A nascita di l'aurore boreali

C'era una volta in a fredda è luntana Lappunia, Nils un bancalaru ch'allevava solu a so figliola. Truvatusi veduvu dopu chì a ciuccia abbia avutu sett'anni, li dedicava tuttu u so tempu è u s'amore, quand'ellu ùn era occupatu à zuccà e legne o à dà capu à l'oggetti di u cutidianu ch'ellu duvia cunfezziunà, secondu e cumande di a ghjente: un lettinu, una carreia, una scatula, in legnu di violu o di pinu.
Avia una passione secreta , u celu è e cunstellazioni è ùn mancava mai di ringraziallu quandu stalvava in a so vita una bella cosa. Era a so caccara chì l'avia dettu un ghjornu: "pensa à ringrazià l'universu è ti darà sempre un'altra ragiò di ringraziallu". 
Una matina ch'ellu andava in furesta i so ochji fubbenu attirati da una lucenda virdigna in a neve.Si ghjimbò è a so manu achjappò una petra tonda, di culore smeraldu, u so culore preferitu. A si messe in stacca è cuntinuò u so caminu.
A sera, prima d'andà à  dorme, s'era messu à pusà accantu à u carminu, un bichjeru di vinu caldu in manu. Era cum'è tribulatu : c'era una scarsia di clienti è dunque di solli...cumu pagà u latte ch'ellu  si facia purtà in casa ogni matina ? cumu imaginà un mumentu a so cara Elina priva di latte ?
Poi si ricurdò di a petra : era propiu bella, d'aspettu luccichiu è liscia à u tuccà sottu à e so dite rughjicose. Una petra rara. Pensò :"Forse chì a mi puderaghju vende à bon prezzu à qualchi gioellieru è cun a muneta pagà e mo debbite..."
Cum'è appaciatu è colmu di a dolce felicità di quellu chì sà chì i so guai sò per finìsce, s'addurmintò.


***

U lindumane, andendu à taglià u legnu scuntrò un cucinu buscaghjolu. Li disse chì in a cuntrata curria a voce ch'un omu entria in e case per frambuttà o ancu peghju.
L'era ghjuntu u trimuleghju. Pensava à Elina, rimasta sola in a casuccia. Passò una gattiva ghjurnata : da tantu ùn avia capu à ciò ch'ellu facia s'era guasi ammuzzatu un ditu. Turnò in casa cun u batticore. Ingrandò u spaventu quandu visse a porta spalancata, moltu più chì u cane ùn era mancu venutu à falli a festa cum'è ogni sera.
"Elina !...Elina !" chjamò in sottuvoce.
Un'ochjata à a piccula cucina è a mubiglia summaria : un tavulinu, duie carreie è una scanceria in legnu d'epicea, fatta da ellu stessu . Nantu à a tola era firmatu un troncu di pane, appena di salame è una buttiglia di vinu. Una tola di dopu pranzu.
"Serà venutu u mo fratellu?"
Quandu venia à l'ispensata purtava sempre u so buccone, furmagliu o salame.Truvò strana cosa chì a figliola un abbia sbarazzatu. Era sempre zitella ma quandu ci vulia à preparà u manghjà o assestà a casa facia propiu da dunnetta. U megliu ch'ella pudia fà per aiutà u babbu.
"Sò quì...sott'à u lettu..." rispose a figliola in una voce mischiata di pientu. 

***

"Hè ghjuntu un omu...cridia chè t'eri tù...mi sò piattata sottu à u lettu...ùn hà pigliatu nunda...infine credu..."
A zitella era cummossa assai. E lacrime sculavanu à funtane nantu à u so visu.
"Aghju fattu propiu da vigliacca..."
Nils circava à cunsulalla :"ùn ti frasturnà. U principale hè chè tù ùn abbia nunda; avà ci tuccherà à esse attenti è à stà sempre à porta chjosa ."
Eppuru qualcosa tribulava u bancalaru senza ch'ellu ne possa truvà a ragione.
Li vense in core quella petra verde, affunata à tanti belli sogni. L'avia messa in cucina, in fondu di a scanceria.
Trimuleghju. Una volta dinù.
Sentia una debulezza in e so anche. Li mancavanu e forze per andà à vede sì a petra era sempre à a so piazza. Circava à dassi curagiu. "A petra serà sempre quì...chì ne feria 'ssu ladru di un minerale senza interessu per ellu ?" In un mumentu di curagiu ritrovu si precipitò in cucina.
Ciò ch'ellu temia era accadutu: ùn c'era più nunda in a scanceria.
U corciu Nils ch'avia messu tante sperenze in 'ssa petra si lasciò cascà in terra. Firmò immobile un tempu, u visu piattu in e so mani, po mughjò, i pugni alzati:
"Maladettu ladru !!"
In 'ssu mumentu precisu una timpesta si scatinò.

***

 Lampi. Tonu. Ventu furiosu. Di memoria d'abitante, sbuffulate cusì ùn si n'era mai vistu. Per furtuna e vite umane fubbenu risparmiate. L'animali dinù si franconu da l'ira di l'elementi.
Un saccu appicollu, un omu chì circava à fughje s'era ritrovu prigiuneru di una burrasca è mandatu per aria. Era u furdanu. U lindumane, quandu chì a natura ebbe ritrovu a so pace, Nils truvò u saccu propiu davanti à a casa, pienu di tutti l'oggetti arrubati. Prevense u viciname, chì tutt'ognu possa ricuperà u so bè. Per ringraziallu, u più anzianu d'u paese, à l'orlu di a morte è senza famiglia vicina, li regalò un'asta d'oru, lascita di u so arcicaccaru.
Di u birbu ùn si ne sentì più parlà.
Ciò chì a ghjente un sapia hè chì durante a timpesta, l'omu tenia in stacca quella petra verde rubata ind'è Nils; ne fubbe cusì spulata in altu cele.
Si dice chì da tandu, u cele lapponu s'illumina d'un splendore verde smeraldu, da schjarisce a notte è tene sveglie e cuscenze, ramintendu à l'omi chì e strade di u ladruciniu sò è seranu sempre un cattivu andà per quale ci s'incamina.
À l'incuntrariu, campà da onest'omu venerà ricumpensatu un ghjornu o l'altru.


U sette di maghju di u 2017




Fiura: authentik.canada.com


lundi 17 avril 2017

E rosule di Saadi

T'aghju vulsutu purtà stamane duie rose
n'avia tantu in grembiu, regine maestose
chì i nodi strinti ùn l'anu pussute tene.

Si sò strappati i nodi. E rose vulate
in u ventu, sinu à u mare sò andate,
l'acqua anu seguitatu per ùn più rivene.

Rossa a matarasciata cum'è infiarata.
Ne ferma a mo rodda stasera prufumata
è nantu à a mo pelle u muscosu ricordu.


D'appressu à Les roses de Saadi*, Marceline Desbordes-Valmore


***

Natu in Chiraz versu u 1210 è mortu versu u 1291 Saadi fubbe unu di i pueti è cuntatori persani più famosi di l'epica medievale.
Hà scrittu frà altru u Golistan (l'ortu di e rosule) è u Bustan (l'ortu di i frutti).
Saadi hè cunnisciutu per à so maestria di a lingua è a prufundezza di e so idee.



dimanche 9 avril 2017

Eranu e Palme...

T'avveni ?

U sole splendia
tuttu era felicità
un ghjornu di canti
di tavulini bianchi
di merli rossi
di fratellanza.

D'azuru era u cele
è allegra a rundinella
era tempu mele
di u tenesi caru
di l'eiu è tù.


Eranu e Palme
un ghjornu di tant'anni fà...
T'avveni ?
 O memoria...



vendredi 24 mars 2017

E mo pruprietà

Pruprietariu
sò dinù eo
di duie lenze
di silenziu biancu
in fondu à u cerbellu

*

Propriétaire
je suis moi aussi 
j'ai douze arpents
de silence blanc
 tout au fond du cerveau

Kenneth White


samedi 11 mars 2017

Falla quantunque...

L'omi sò aspessu sragiunevuli, illogichi è centrati nantu à elli stessi, perdonali quantunque...
Sè tù sì bravu, ti ponu accusà d'esse egoistu è d'avè pensate sottintese, sia bravu quantunque...
Sè tù riesci, truverai falsi amichi è veri nemichi, riesci quantunque...
Sè tù sì francu è unestu, forse chì certi t'inganneranu...
Sia unestu è francu quantunque...
Ciò chè t'ai messu anni è anni à custruisce, qualchidunu puderebbe lampallu in terra in una nuttata, custruisci quantunque...
Sì tù trovi a serenità è a gioia, puderianu esse ghjalosi...
Sia felice quantunque...
U bè chè tù faci oghje, d'altri si ne seranu forse scurdati dumane...
Fà u bè quantunque...
Dà à u mondu l'ottimu chè tù ai , è ancu ùn seria micca abbastanza,
dalli quantunque l'ottimu chè tù ai...

Arricordati chì ghjè una storia trà Diu è tù è ùn hè mai stata trà tù è elli.

Mère Teresa di Calcutta.





dimanche 19 février 2017

Mascara


Ma ùn dì quale tù sì

pocu impreme di sapèlla

a vita a vole cusì

Arlecchinu o Pulcinella

sottu à a mascara turchina

ghjochi à a piattatella...




22 di ghjennaghju di u 2015


vendredi 17 février 2017

U mo paese quallà


Ma sò natu quallà in la nebbia misteriosa

in un paisucciu induve i muri catramati

aggrottanu marinari povari è testardi

sott’à celi di tonu, di cennara furiosa.



I stagni torbidi, i boschi tristi i campi nudi

è Nuvembre grisgiognu, u so mantellu ghjalume

è l’albori d’inchjostru, i tramonti negrufume

a mo corcia infanzia l’hà troppu bè cunnisciuti.



O paesi assulanati, di bellezze more

sì e vostre piaghje a vostra rena i vostri valloni

allunsiganu aspessu i mo più cari sogni

à ‘ssu paese caru ferma liatu u mo core.


Eugène Boudin, Port d’Anvers ( Orsay), 1871

D’appressu à Mon village là-bas, di Emile Verhaeren





Mais, je ne suis né las-bas, dans les brumes de Flandre,
En un petit village où des murs goudronnés
Abritent des marins pauvres et obstinés,
Sous des cieux d'ouragan, de fumée et de cendre.

Les marais noirs, les bois mornes et les champs nus
Et novembre grisâtres et ses cheveux de pluie
Et les aurores d'encre et les couchants de suie,
Ma brève enfance, hélas ! les a trop bien connus.

O vous, les pays d'or et de douce splendeur,
Si vos bois, vos ballons, vos plaines et vos grèves
Tentent parfois encor mes désirs et mes rêves,
C'est la Flandre pourtant qui retient tout mon coeur.





mardi 31 janvier 2017

A ciuccia leghje l'almanaccu




A ciuccia leghje l’almanaccu*

Vicinu à l’ove a ciuccia leghje l’almanaccu
fora di i Santi, d’u tempu ch’ellu ferà
curiosa fideghja i segni d’u zodiacu
a Capra, u Toru i Pesci, l’Arghjetu eccetera.

È cusì mette à crede ingenua paisana
chì sopra à u so capu in le cunstellazioni
ci sò mercati pari, cumpagni di Diana
cun tori, capre è pesci, sumeri è muntoni.

Serà u mercatu di u Cele ch’ella leghje
è ghjunta à a pagina d’u segnu di e Stateghje
si dice chì in Cele, cum’è inde u merchente
si pesa u caffè u sale è e cuscenze.


28 di ghjennaghju di u 2017
Annu Novu chinese
Annu di u Ghjallochju di focu


*D’appressu à L’enfant lit l’almanach di Francis Jammes

lundi 14 novembre 2016

Fratellu




Tù u fratellu ch'ùn aghju avutu
s'o t'avia cunnisciutu
n'averiamu fattu inseme,
zitellucci cari à tempu nati
ùn ci seriamu più lasciati
cum’è vechji amichi di sempre.


Averiamu amparatu a lettura
u libru di a vita, e fole
un ghjornu neve un ghjornu sole,
averisti forse briunatu
sì cun me qualchi innamuratu
vulia parte à l'avventura.


Ma ùn sì micca quì
è ùn hè colpa
nè d'u mo babbu
nè d'a mo mamma
hè cusi è sempre serà.


Tù u fratellu ch'ùn aghju avutu
sì tu sapessi  à u bughju
quante notte aghju pientu sola,
s'o t'avia avutu à u mo latu
sicura averisti truvatu
a parulluccia chì cunsola.


Sì a vita avia vulsutu
in dui averia spartutu
e strambacate è e risate,
averia ancu dimezatu
l'anniversarii è e vighjate
e prumesse à l'abbrucatu.


Ma ùn sì micca quì
è ùn hè colpa
nè d'u mo babbu
nè d'a mo mamma
hè cusì è sempre serà.


Tù quellu ch'ùn averaghju mai
mi sentu bè d'avetti fattu
ma fermi tù mutu è ciattu,
ti dirangiu mi perdunerai
quandu a vita dà è ripiglia
s'inventa omu una famiglia.




D'appressu à Mon Frère di Maxime Le Forestier.

samedi 5 mars 2016

Omayra

Quale seristi oghje
sì tù avii campatu ?
una mamma di famiglia
una sposa namurata,
sottu à u sole di Columbia
à mezu à la ghjente cara
quale seristi oghje
dimmila o Omayra...

Quale seristi oghje
sì nuvembre minacciosu
ùn t'avia cundannatu
à i guai è e suffrenze,
sì u vulcanu furiosu
ùn t'avia spiccatu
da l'amore di i toi
dimmila o Omayra...


Era zitelluccia eiu
è m'arricordu di tè
ciucciarella straziata
di a fanga prigiunera,
è di preghere è di pienti
fubbenu issi mumenti
sottu à l'ochji di u mondu
mi n'avvengu o Omayra...

Si n'era andata a sperenza
versu sponde scunnisciute
è fù cusì chì per sempre
i to ochji si sò chjosi,
aspettatu avianu tantu
un aiutu mai venutu
un sole ch'ùn lucerà
più per tè o Omayra.
                                            


U 16 di nuvembre di u 1985, in Columbia, dopu  à l'eruzzione di u vulcanu Nevado del Ruiz è trè ghjorni passati prigiunera di l'acqua cutrata è di blocchi d'astracu ,Omayra Sanchez more, davanti à e televisiò di u mondu sanu, testimoni di a so agunia.


Una pulemica hè nata, per via di l'incapacità di l'autorità columbiane à salvà a zitella (è tant'altre vittime) è u cumpurtamentu di quelli più penserosi di filmà o fotograffià chè di porghjeli succorsu.







Natu in 17 in Leidenstadt

S’era natu in 17 in Leidenstadt Nantu à ruvine insanguinate Seria statu un bravu o un peghju cristianu S’era statu Allemanu Di t...