lundi 18 mai 2020

U penitenziariu




E porte di u penitenziariu
Prestu s’anu da serrà
È hè quì ch’o cumpieraghju a mo vita
Cum’è d’altri l’anu finita

Per me a mo mamma hà datu
U so vestitu di sposa
"Ùn vogliu esse perdunatu
Tù sola meriti losa"

Ùn hè per noi a sulana
Chì frabuttemu di notte
Una sera hè bancarotta
U lindumane hè cuccagna

Mamme un cunsigliu vi dò
Ùn ne lasciate figlioli
A notte in i carrughji soli
O si n’anderanu in prigiò

O tù chì m'ai tenutu caru
Ùn t’aghju sappiutu amà
È 'sse lacrime chì anu sculatu
Ci vole à sminticà

E porte di u penitenziariu
Prestu s’anu da serrà
È hè quì ch’o cumpieraghju a mo vita
Cum’è d’altri l’anu finita.

18/05/2020

D’appressu à Le Pénitencier, parulle Hugues Aufray, Vline Buggy.
Adattazione francese di a canzona folk americana, House of the rising sun.


https://www.youtube.com/watch?v=uS90B4sZf7U




dimanche 17 mai 2020

Mattilda



O Mà piglia u paternostru
È prega per u to figliolu
Mattilda hè di ritornu
Cantina, addiu u to vinu
Stasera cambiu di caminu
Mattilda hè di ritornu
È tù a serva tù Maria
Cambia i lenzoli è cusì sia
Mattilda hè di ritornu
Amichi statemi à fiancu
Sentu digià vene l’aggrancu
Mattilda chì sì ghjunta à fà ?
U mo core statti à l’appossu
È fà cum’è sì nunda fussi
Mattilda hè di ritornu
U mo core pienta u lamentu
Di dì ch’hè più bella chè nenzu
Mattilda hè di ritornu
U mo core ùn suspirà più
Chì t’hà feritu tantu è più
Mattilda hè di ritornu
Amichi statemi à fiancu
È pusate nantu à u bancu
Mattilda chì sì ghjunta à fà ?
E mo mani state tranquille
Hè un cane chì volta d'a villa
Mattilda hè di ritornu
E mo mani ùn sciaccamanate
Chì di ella ùn v’arricurdate
Mattilda hè di ritornu
E mo mani ùn trimulate
Tantu pientu avete asciuvatu
Mattilda hè di ritornu
E mo mani statevi chjose
È e mo bracce state ascose
Mattilda chì sì ghjunta à fà ?
O mà ùn pregà più indernu
U to figliolu hè in infernu
Mattilda m'hè riturnata
Cantina servi u to vinu
Tempu di pranzu è spusaliziu
Mattilda m'hè riturnata
È tù a serva tù Maria
Stinza u lettu cum'è prima
Mattilda m'hè riturnata
Amichi ùn m’aspettate più
M'ingannu una volta di più
Sinu à u so prussimu addiu
Addiu...

17/05/2020

D'appressu à Mathilde, parulle Jacques Brel.

https://www.youtube.com/watch?v=RMFFK4av-D4

https://www.youtube.com/watch?v=Exlx7PDDA4I

vendredi 15 mai 2020

Kallocaïne (frammenti)



« In una sucetà duve a surveglianza di tutti, sottu à u sguardu vigilente di a pulizza, hè l’affare d’ognunu u chimistu Leo Kall mette à u puntu un seru chì offre à u Statu Mundiale l’arnese di cuntrollu  tutale chì l’ammancava. Privendu l’individuu di u so ultimu giardinu secretu, a Kallocaïne permette di sbuscà i sogni di libertà ch’elli anu certi citatini. Permetterà dinù à u s’inventore di supranà, dopu à una furzatura psichica, una crisa persunale chì rimetterà in causa parechje certezze soie.
È sì a misteriosa cità basata nantu à a fiducia ch’elli bramanu l’ultimi resistenti ùn era solu un sognu ? »

« E parulle è l’azzioni nascenu d'i sentimenti è d'u pensà. Perchè vulè teneli secreti ? Ogni camaratu-sullatu ùn hè a pruprietà di u Statu ? Tandu à quale puderianu appartene ‘ssi sentimenti è ‘ssu pensà, for di u Statu ? Ùn s’hè mai pussutu cuntrullali, oghje si pò fà. »

« Eppo aghju riflettutu è aghju capitu ch’ùn si pò avè fiducia in nisunu, a dicenu à a radiu, in e cunferenze ; hè scritta nantu à i pannelli ch’omu vede in i metrò o in i carrughji : nisunu hè insuspettevule, ogni relazione, puru a più vicina pò esse tradimentosa. »

15/05/2020

Kallocaïne (di Karin Boye) publicatu in u 1940 in Sveda hè una di e quattru grandi distupie* di u XXu seculu cun Nous autres (Zamiatine, 1920), Le meilleur des mondes (Huxley, 1932) è 1984 (Orwell, 1949).
I rumanzi di distupia si sò sviluppati trà e duie guerre cun u cuncettu di tutalitarisimu. Kallocaïne hà influenzatu à Orwell per 1984 in certi punti : calata di u nivellu di vita, ricorsu à un giurnale intimu, denuncia trà moglie è maritu, a surveglianza pulizzera di u spaziu privatu, l’idea di crimine di pensà punitu di morte, l’arrulamentu di l’operaiu in celebrazioni di Statu durante u so tempu di riposu, i zitelli-sullati…(Wikipédia)

*Distupia: racontu di fizzione chì discrive un mondu utopicu scuru.





mardi 12 mai 2020

U sullatu addurmintatu


In ‘ssu nidu di virdura canta una surgente
Pettina ogni sponda di fili d’argentu
Duve si spechja u sole à millaie di basgi
Fendu di a valle cheta un campu di raggi

Un sullatu, capu nudu, à bocca aperta
U tupezzu postu in u criscione turchinu
Dorme ; sottu à i nuli hè chjinatu in l’erba
Biancu di faccia in u so lettu virdulinu

I pedi in i gladioli hè addurmintatu
Surride cum’è a feria un ciucciu malatu
Mamma natura annannalu chì hà u fretu !

Pocu l’impreme u muscu d’e viole nuvelle
Dorme à a sulana, a so manu in pettu
Chetu. Hà dui tufoni rossi in a pelle.

12/05/2020

D’appressu à Le dormeur du val, di Arthur Rimbaud.




samedi 9 mai 2020

Canzona di e lumache chì vanu à l’interru


À l’interru d’una cuscoglia
Duie lumache si ne vanu
Cunchiglia culor d'ebanu
È crespu nantu à e corne
Si mettenu in strada una sera
D’auturnu stellata è cheta
Ma arrivate sopra à locu
Veranu digià face mottu
E fronde morte, per magia
Una à una sò rinvivite
D’esse ghjunte cusì in ritardu
E lumache sò triste assai
Ma eccu chì u sole
Li dice in sottuvoce
« Fatemi ‘ssu piacè
Pusate una stonda
A vostra biera hè pronta
Solu qualchi seconda
È dopu piglierete
U carru per a villa
Chì parterà stasera
State puru tranquille
Ma ascultate u sole
Ùn ne pigliate dolu
Chì annigrisce u sguardu
Di l’omu addisperatu
È di parlà d’interru
Vi purterà penseru
Mettiteci culori
In tutti i vostri ghjorni. »
È tandu l’animali
L’arburi è e piante
Si mettenu à cantà
Tutti à voce rivolta
A canzona più viva
Quella di l’estatina
È tutt’ognunu beie
Dicendu « à a salute ! »
Cusì bella serata
Una sera d’estate
È e duie lumache
Tornanu in casa soia
Si ne vanu cummosse
Cun tanta gioia adossu
Cum’è anu betu troppu
Viaghjanu in bisbò
Ma veghja da quassù
Annantu à elle a luna.

09/05/2020

D’appressu à « chanson des escargots qui vont à l’enterrement » di Jacques Prévert.





jeudi 7 mai 2020

Canzona per Marcella


Ùn mi pare cusì luntanu
L’ultima volta ch’o t’aghju vistu
Serà scorsu più d’un veranu
Ma u ricordu ferma vivu.

T’avianu prumessu l’infernu
È si sò persi per istrada
‘ssa prigione culor di pernu
Hè stata a to ultima casa.

Vulianu strughje lu sperà
Chè tù avii in l’avvene
Murendu ai rottu e catene
Cantendu à l’omi « Libertà. »

U mo pientu ùn stancerà
Sì partutu da anni è anni
Mustrenduci ch’ùn hè in vanu
Di lottà per a Libertà.

Altra strada averia vulsutu
Franca di pena è di suffrenza
Ma ùn ci n’hè strade sicure
L’aghju amparata cun u tempu.

Sì cum’è eri mi stai vicinu
Seraghju più forte in caminu
Sia u fanale annantu à a strada
Versu a vittoria bramata.

U mo pientu ùn stancerà
Sì partutu da anni è anni
Mustrenduci ch’ùn hè in vanu
Di lottà per a Libertà…tutti apperlamanu.

07/05/2020

D’appressu à Song for Marcella (Bik McFarlane)



Marcella, nome di a so surella, hè u nome sceltu da Bobby Sands per i so scritti mentre era incarceratu in u H-Block in Long Kesh.
Hè cunsideratu cum’è un eroe di a causa republicana (membru di l’IRA dipoi u 1972) è dinù di a diffesa di a libertà è di i diritti di i prigiuneri pulitichi.
Bobby Sands hè mortu u 05 di maghju di u 1981 dopu à una greva di a fame di 66 ghjorni ch’avia per scopu a ricunniscenza di u statutu di prigiuneru puliticu per ellu è tutti i so fratelli di lotta. Ma Margareth Thatcher, a donna di ferru, ùn hà mai vulsutu sentene parlà dicendu ch’un criminale ferma un criminale, nunda à chì vede cun a pulitica.Per ella Bobby Sands hè mortu solu colpa soia (« he chose to take his own life. »)
A morte di Bobby Sands è quella di nove cumpagni ch'avianu decisu cum'è ellu di pate a fame cambiò per sempre u sguardu di u mondu nantu à l’Irlanda.
Sta canzona « Song for Marcella » hè stata scritta da Brendan « Bik » McFarlane, amicu di Bobby Sands è dinù membru di l’IRA, 10 anni dopu à a so morte.



lundi 4 mai 2020

I bumbò di eri


Pusà nantu à un bancu una stonda cun tè
È guardà a ghjente chì prumena
Discorre di u tempu, andatu o à vene
Stringhjendu a to manuccia in a meia
Eppo dà à manghjà à turturelle manse
Falli appena a paura un istante
Sente nantu à i muri ribumbà a to risa
È guariscemi ogni ferita
Parlatti d’a mo vita i mumenti smariti
I solli in cicculata
Cullane di bumbò
È quelli culuriti à menu di un francu
È i bumbò di tandu.

Viaghjà sottu à l’acqua una stonda cun tè
È fidighja a vita chì ci aspetta
Amparatti a Terra i mo ochji in i toi
Parlà d’u to babbu sì tù voli
Saltichjà in e pozze eppo ricumincià
Ride d’e nostre botte imbruttate
È sente la to risa cum’è si sente u mare
Arrestacci una cria è pensà
Parlatti cum’è funu i mei i Carambar è quelle cunchiglie
U rossu Rùdùdù chì mi tagliava e labbre
È guastava i denti
È i bumbò di tandu.

Pusà nantu à un bancu una stonda cun tè
Guardà u sole chì si ne và
Parlatti di u tempu ch’ùn vulterà mai più
Ditti ch’ùn simu noi i lupi
Ch’eiu sò namurata solu di i to ochji
Chì vanu inseme sempre d'accordu
È sente la to risa vulassi in altu cele
Più altu ch’u cantu di l’acelli
È ditti soprattuttu di amà 'ssa vita
È amalla ancu sì
U tempu hè assassinu
È si porta cun ellu a risa di i zitelli
È i bumbò di eri
È i bumbò di eri.

04/05/2020

D’appressu à Mistral Gagnant (parulle Renaud Séchan)





vendredi 1 mai 2020

Hè tuttu dettu !



À u telefonu, a voce beruriana cum’è venuta da l’altru mondu :
-« Si tù o Sà ?
-Pensu chì sò eiu…Aspetta aghju da fidighjà in u spechju. Buuh ! Sò eiu sciappatu !!
-Mi n'infuttu chè tù mi macagni, hè u Statu chì paga a cumunicazione.
-Duve ne sì ?
-A neve sinu à u palpatoghju.
-Una campa chè tù abbia trovu ‘ssu telefonu ! Parlami di u tippu.
-Ti chjamu per què ghjustu à puntu.
-Cosa face ?
-U schì…cosa voli ch’ellu fia quì ? N’avia a brama :appena ghjuntu s’hè messu nantu. Ùn l’aghju pussutu seguità cun i mo scarpi di villa è senza schì…di tutte e manere ùn ne sò micca fà !
-Hè tuttu dettu allora.
-Tuttu dettu un cornu ! » dice Béru da i monti alpini « Ùn possu pate a neve, mi dà a picondria, sì tù mi voli crede.
-A sò, dipoi chè tù sì natu, sì contru à u biancu.
-È cosa vole dì què ?
-Nunda o amicu…un cunstatu.
-Ah !
-Contami a t’arrivata.
-Ùn mi ne parlà…una vera spedizione. Certe ingirate ed eiu plattu plattu contru à u vetru di u carru, guardendu in ghjò. O figlioli ! Vidia u viotu sottu, cun case grandi cum’è furmicule. Eppo sguilliscìa ! Mumentu datu mi sò dettu : « à San-Antoniu ùn lu rivideraghju mai più. » U mo vinu caldu di Moutiers mi cullava in bocca.
-Bò...basta cun a puesia ! Dopu ?
-Heu ! Appena pianu..stò statu abbastanza ciambuttatu nò ? Ghjunti quassù facia quasì notte…un nebbione ! Aghju fidighjatu cos’ellu facia l’ambrascu.
-È ?
-Pigliava i so bagagli, i so schì. Dopu hè andatu à l’albergu.
-Qualessu?
-Chì ne sò? Appena più in sù. Ùn aghju pussutu leghje u nome chì c’era troppu neve nantu à l’insegna.
-Dopu ?
-Sò andatu à u meiu, L’Alpes, duve avii avertutu di a mo presenza.
Sò stati bravi. Avia una camera cun vista nantu à u mare.
-Quante scimità chè tù cappii !
-A ti ghjurgu. Ci hè un ritrattu di a Costa Azura in faccia à u mo lettu. Monaco mi pare. Ùn sò micca sicuru. Dumanderaghju.
-Tamant’affare!
-A sò ma ci vole à struìssi in a vita.
-Dopu ?
-A’nstallazione s’hè fatta prestu vistu ch’ùn avia nisun bagagliu. Betu u mo caffè sò andatu à a Posta duve u to mandatu era ghjuntu. Parlendu di Posta ti ringraziu d’avè fattu u pustiglione.
-U pustiglione ?
-Infine…vogliu dì diligenza. Mi sò pigliatu apperlamanu per andà da dunnighjà à l’albergu di Bergeron. Per la miseria un caminu chì cullava ! È torna à Vignale, à viaghjà in a neve cun i mo scarpi lustrati è a so sola in coghju ! T’avertu : in casu ch’avessi da stà appena quì  mi tuccherà à cumprà l’arnesi.
-Compra.
-Ok.Pigliu nota. Bergeron hè surtitu cun dui paghji di schì.
-Dui paghji ?
-Un paghju à i pedi, l’altru nantu à e spalle. Hè corsu ver di un tiraculle ch’elli chjamanu « entre-côte » o « côte-en-pente » ùn la sò più.
-Belle-Côte ?
-Eccu. Tù sì chì sì forte in geugrafia.😎

01/05/2020

D’appressu à La fin des haricots (San-Antonio), pagine 171-72-73-74.
Editions Fleuve Noir (1967)

In memoria di u mo babbu ch'avia una cullezzione d'à pocu pressu una centinaia di San-Antonio💓
.
-

                                                                                         


mercredi 29 avril 2020

Amsterdam


In portu d'Amsterdam
Cantanu marinari
I so sogni testardi
À u largu d'Amsterdam
In portu d'Amsterdam
Dormenu marinari
Cum’è centu bandere
Longu à e sponde amare
In portu d'Amsterdam
Morenu marinari
Techji di biera è pienti
À l'albore nascente
In portu d'Amsterdam
Nascenu marinari
In u caldu chì annanna
Filacori landani.

In portu d'Amsterdam
Manghjanu marinari
Nantu à bianche tuvaglie
Pesci d’oliu bagnati
Mostranu denti longhi
Da manghjassi u mondu
Da inghjotte a luna  
I stragli unu à unu
Odori di pomi fritti
È baccalà mischiati
Chì e so grandi mani
Torna dumanderanu
Si ride è si rotta
Un fraiu di timpesta
Chjodenu a so scruchjetta
Alzendusi di a tola.

In portu d'Amsterdam
Ballanu marinari
Strufinendusi a panza
Nantu à quella d’e donne
Si gira è si balla
Sinu à u giracapu
In lu cantu languente
D’un urganettu stancu
È à collu in daretu
Sentesi scaccanà
È sente l’urganettu
Manu à manu spirà
Tandu l’aria sulenna
Tandu u sguardu altieru
Portanu la so pena
Da lume à addisperu.

In portu d'Amsterdam
Beienu marinari
Beienu in soprappiù
Eppo beienu torna
Beienu à a salute
D’e puttane d'Amsterdam
Di Hambourg o d’altrò
Sò tante è tante donne
Chì danu lu so corpu
À tempu à a so virtù
Per un sollu in oru
È quandu ùn ci hè più sete
L’ochji ver di u cele
Si sciuscianu in e stelle
Piscianu cum’è piengu
Nantu à e donne infidele
In portu d'Amsterdam
In portu d'Amsterdam.

29/04/2020

D’appressu à Amsterdam (parulle Jacques Brel).



lundi 27 avril 2020

Mille culombe




L’invernu hè quì nantu à i tetti in paese
U cele hè biancu sentu cantà voci di zitelli
In a vechja chjesa nant'un organu vechju anch’ellu

Pace nantu à u mondu sanu per i centumila anni
Dateci mille culombe à tutti i lindumani
Dateci mille culombe millioni di rundinelle
Fate chì l’omi un ghjornu sianu torna zitelli

Dumane noi ùn feremu più guerre
I canoni durmeranu sottu à i fiori
Un bellu mondu ùn cunnosce nisun timore

Pace nantu à u mondu sanu per i centumila anni
Dateci mille culombe à tutti i lindumani
Dateci mille culombe millioni di rundinelle
Fate chì l’omi un ghjornu sianu torna zitelli

Pace nantu à u mondu sanu per i centumila anni
Dateci mille culombe à tutti i lindumani
Dateci mille culombe millioni di rundinelle
Fate chì l’omi un ghjornu sianu torna zitelli

27/04/2020

D’appressu à Mille colombes (parulle Eddy Marnay -  Claude Lemesle)








dimanche 26 avril 2020

E 3 campane




Paese in fondu à a valle
Cum’è scantatu abbandunatu
Eccu in a notte stellata
Chì un bambinellu ci hè datu
Ghjuvan Francescu chjamatu
Paffutu, biondi i so capelli
In chjesa bellu principellu
Dumane serai battizatu.

Sona sona una campana
D’ecu in ecu a so chjama
Dice à u mondu stunatu :
« Ghjuvanni Francescu hè natu 
Hè per accoglie a so alma
Fiore appena sbucciatu
Piccula piccula fiamma
È chì trimulendu brama
Prutezzione è amore.»

Paese in fondu à a valle
Luntanu i camini l’umani
Dopu à dicianove anni
Ghjuvan Francè cummossu assai
Piglia per moglia à Lesia
Bianca cum’è un fiore di melu
Davanti à Diu in a chjesa
U spusaliziu fubbe bellu.

Sonanu tutte e campane
D’ecu in ecu e so chjame
Sò allegre è maestose
Da festighjà i dui sposi
« Core unu anima una »
Disse u prete « è per sempre
Siate ‘ssa fiamma pura
Chì s’innalza da fà sente
Quant’hè grande u vostru amore. »

Paese in fondu à a valle
U tempu fughje i mesi l’anni
Eccu in la notte stellata
Chì per sempre dorme Ghjuvanni
A carne hè cum’è l’erba
Cum’è u fiore à u veranu
Frutti, mazzuli, fasci è granu
Un bel ghjornu si siccheranu.

Sona sona una campana
A so canzona in lu ventu
Affannosa è monotona
Pare dì à i presenti:
« Ùn trimate cor’ fideli
Diu vi ferà segnu un ghjornu
Truverete à fiancu à ellu
Incù a vita eterna
L’eternità di l’amore. »

26/04/2020

D’appressu à Les 3 cloches (parulle Jean Villard)




Natu in 17 in Leidenstadt

S’era natu in 17 in Leidenstadt Nantu à ruvine insanguinate Seria statu un bravu o un peghju cristianu S’era statu Allemanu Di t...