lundi 13 avril 2020

L'acelli persi


A mane conta l’acelli
È vede chì li n’ammanca
Trè passare trè sturnelli
È una culomba bianca

Anu vulatu in altu
Da pudè basgià à Diana
È anu dimenticatu
A stradella più suttana

Prega chì nantu à una stella
Filante fianu ritornu
Si sente cum’è urfanella
Senza più lu so bonghjornu.

13/04/2020

D’appressu à Les oiseaux perdus, di Maurice Carême.



dimanche 12 avril 2020

Un paese africanu




« U nostru paese era cumpostu à pocu pressu di duiecentu persone, stallate in a furesta longu u fiume ; cultivavamu u risu, cibu principale. Ogni famiglia campava in una casa custruita sulidariamente cun materie di e nostre loche. A taglia d’ogni pezzu di terra era secondu a capacità di travagliu di i nostri bufali. A racolta, chì guarantia una sicurezza alimentaria era accatastata in granaghji disposti arrente strada. U fiume dava ad ogni famiglia u pesciu, cumplementu à e biade, i frutti è i legumi. U fraiutu, a sulidarità è a reciprocità ùn eranu vane parulle, ed ogni annu era organizata una pesca cullettiva da fà riserve di pesciu siccatu. A cumunità pigliava in carica e veduve, l’urfagni, i vechji, i sminuiti. I tradipratichi* curavanu i malati è vighjavanu nantu à a salute di tutti. Un travagliu artigianale rispundia ad ogni bisognu : panni, mobuli, scarpi, arnesi…Un bonzu** arbitrava e letiche, vighjendu nantu à l’armunia suciale. U sentimentu generale, ispiratu da u buddismu, era chì tuttu hè sacratu. Quandu, nantu à un’imbarcazione à mezu fiume, mi venia a voglia di piscià, ùn la pudia fà senza avè prima dumandatu scusa à u fiume per u brutteghju. Sola ombra nantu à ‘ssu ritrattu, l’usu di diceppà, offesa à l’integrità di l’ambiente naturale.
[…]
Una volta, un capizzone mandatu da a Banca mundiale vense à passà qualchi ghjornu incù noi da studià u nostru modu di campà ; dopu esaminatu ogni parametru fece u so raportu, destinatu dunque à a Banca mundiale. Dicia chì a nostra cumunità, di sicuru simpatica, ùn pudia sviluppassi per via di u tempu  cunsacratu à attivittà impruduttive ».

Rispundia à i so bisogni essenziali ma ùn creava nisuna richezza finanziaria. Eccu !
Volesi dì chì, in u parlatu di a pseudo-ecunumia, ùn si campa micca di prudutti di a terra, solu di dullari : u dullaru dice u nivellu di ricchezza. Per furtuna, numerose cumunità tradiziunali campanu sempre di vere ricchezze… ma sinu à quandu ? Per essesi divoti corpu è anima à u vitellu d’oru, i populi techji si sò sviati d’e vere ricchezze ; ma cumu fallila capì ?

12/04/2020

Trattu da Vers la sobriété heureuse, di Pierre Rabhi.


*Tradipraticu : si dice di unu chì cura a ghjente cun metodi ch’ùn appartenenu à a medicina cunvenziunale, essendu piuttostu tradiziunali in certe cumunità africane. 
Hè dinù chjamatu guariscidore.


**Bonzu : monacu buddistu.


samedi 11 avril 2020

Ti tengu caru


Ti tengu caru
 sempre
d'un’altra manera...
cun ‘ss'ochji ch'ùn si vedenu più
‘sse mani staccate...
è sentu sempre u to passu
quandu à voce discreta, chjamu :
"O Bà..."

********************************************

24/06/2015







vendredi 10 avril 2020

A funtana


Un ghjornu ch’o caminava
Nantu à un chjassu di paese
Chì u sole lucicava
Cun tante sperenze appese
Sentii meludiosu
Un cantu cusì graziosu

Quellu di una funtana
Vechja quant’è l’anni scorsi
Ci rifiatava Fasgiana
È i nostri antichi corsi
Li tenia cumpagnia
Una statua di Maria

Sempre vidia passà
Paisani è mule appressu
Carche di legnu à brusgià
Eppoi ghjunse u prugressu
Addiu mule è sumeri
Fidi cumpagni di eri

Oghje si ritrova sola
Chì tutti ‘ssi vitturoni
À beie l’acqua chì scola
Ùn francanu i riponi
È a soia a bibina
Preferita hè a benzina

Di sechje mancu parlà ne
Nè capanghjuli inturchjati
Cum’è e belle paisane
Firmate nantu à i ritratti
À ùn sente i so lamenti
È più pocu li so pienti

Ferma una cunsulazione
U sole ed hè sicura
Qualsiasi a stagione
Ci salva da a bughjura
È si rispechja ogni ghjornu
In la so onda cusì pura

A natura ùn hè cambiata
Solu u tempu hà mutatu
A filetta ùn s’hè scurdata
L’omu hà dimenticatu
Ciò ch’ellu ùn hà migliuratu
U prugressu hà tumbatu

05/01/20



jeudi 9 avril 2020

A vita per prucurazione


Mette u pane nantu à u balcone
Per fà ghjunghje i merli è i culombi
Una vita per prucurazione
Davanti à a so televisione

Alzata à l’albore
È senza rilogiu
Calma è spenserata
Si passa a ghjurnata
Stirà, spulverà
Hà u so da fà
È ripasti sola
Sempre à listess’ora
A casa pulita
Pare senza vita
Cum’è in ‘ssu locu
Duve hè spentu u focu
L’umanu ùn hè più
Hè andatu via
Cose in soprappiù
A so cumpagnia
U tempu chì passa
Ùn la cambierà
I vivi anderanu
L’ombre si ne stanu
Passanu e stagioni
Ditemi perchè
Cotru o sulleoni
Nè frebba nè freddu

Mette u pane nantu à u balcone
Per fà ghjunghje i merli è i culombi
Una vita per prucurazione
Davanti à a so televisione
Cunnosce leghjendu u giurnale
A vita di unu è di l’altru
Li ferà prò à u so murale
Di pensà chì ‘ssa vita hè nurmale
Mette u pane nantu à u balcone
Per fà ghjunghje i merli è i culombi

Bagni è dolce creme
Nantu à a so pelle
À chì pò ghjuvà
Nisunu à amà
Sò mesi sò anni
Eccu i so malanni
À chì campà solu
Smentica l’amore
Di sogni è di brama
Sente spessu a chjama
Hè sempre permessu
Nisun interdettu
Foglie da girà
Fotò da scurdà
Cum’è un bilanciu
Di una vita stanca

Mette u pane nantu à u balcone
Per fà ghjunghje i merli è i culombi
Una vita per prucurazione
Davanti à a so televisione
Cunnosce leghjendu u giurnale
A vita di unu è di l’altru
Li ferà prò à u so murale
Di pensà chì ‘ssa vita hè nurmale
Mette u pane nantu à u balcone
Per fà ghjunghje i merli è i culombi
Cunnosce leghjendu u giurnale
A vita di unu è di l’altru
Li ferà prò à u so murale
Di pensà chì ‘ssa vita hè nurmale
Mette u pane nantu à u balcone
Per fà ghjunghje i merli è i culombi.

09/04/2020

D’appressu à La vie par procuration, parulle Jean-Jacques Goldman.




Prucurazione: pricura (licenza puetica😉)






mercredi 8 avril 2020

O credenza di u tempu passatu !


Ed hè una larga credenza sculpita
A leccia s’assumiglia à ‘ssa vechja ghjente
A credenza hè aperta è à l’infinita
Sparghje un muscu di vinu è profumi ardenti

Piena triccia : buleghju di vechjaria
Di stracci, di panni odoranti è gialli
Di donne è di ciucci, di stofa impassita
Mandili di mammò pinti à carofali

Si truveria qui medaglie è ciuffi
Di capelli cari, ritratti è fiori
À u muscu mischiatu à quellu d’i frutti

O vechja credenza ne ai ricordi !
È vuleristi cuntà gioie è sventure
Quandu pianu s’aprenu e to porte scure.

08/04/2020

                                    Pittura Fabien Montes

D’appressu à O buffet du vieux temps !, di Arthur Rimbaud.

mardi 7 avril 2020

Solu à chì rinuncia hè scunfittu (Paulo Coelho)


Una fronda, quand’ella casca da l’alburu l’inguernu, pò pensà ch’ella hè stata scunfitta da u freddu ?
L’alburu dice à a fronda : « Hè u ciculu di a vita. Ai bellu chè dì "m'aghju da more", ma in realtà sì sempre nantu à me. Grazia à tè sò vivu, avendu pussutu rispirà. Grazie à tè dinù mi sò intesu amatu, ch’aghju pussutu offre l’ombra à u viaghjadore stancu. U to suchju hè u mo suchju, ùn femu chè unu. »
Un omu chì s’hè preparatu anni è anni per cullà in cima di a muntagna più alta di u mondu pò pensà ch’ellu hè statu vintu, quand’ellu ghjunghje à u pede di u monte è chì u tempurale hè per principià ? L’omu dice à a muntagna : « Mi ricusi avà, ma u tempu hà da cambià è un ghjornu culleraghju in cima. In aspettendu ‘ssu mumentu fermi quì. »
Un giuvanottu, quand’ellu hè statu ricusatu da u so primu amore, pò pensà chì l’amore ùn esiste ? Dice u giuvanottu : « Un ghjornu scuntreraghju à qualchissia chì mi capiscerà è seraghju felice a mo vita sana. »
Ùn ci hè nè vittoria nè disfatta in u ciculu di a natura : ci hè solu muvimentu.
L’inguernu lotta per cuntinuà u so regnu, ma in fatta fine ricunnosce a  vittoria di u veranu, chì porta cun ellu gioia è fiori.
L’estate vuleria prulungà à l’infinitu e so ghjurnate calde, cunvintu ch’ellu hè chì u caldu face prò à a terra. Ma finisce per accettà l’arrivata di l’auturnu, chì permetterà à a terra di rifiatà.
A gazella manghja l’erba, ed ella stessa hè manghjata da u lione. Ùn si parla micca di a legge di u più forte, ma solu di a manera chì Diu ci mostra u ciculu di a morte è di a resurrezzione.
È ùn ci hè nè vincitori nè scunfitti, solu tappe ch’ellu ci vole à rispettà. Quandu u core umanu l’averà capita serà liberu. Accetterà i mumenti difficili senza lasciassi ingannà da i mumenti di gloria.

07/04/2020

D'appressu à Le manuscrit retrouvé, di Paulo Coelho.
Traduttu da u purtughese da Françoise Marchand Sauvagnargues.

dimanche 5 avril 2020

Inaspettata


Serai l’inaspettata

Scelta d’una vita asgiata

Serai quella ch’o tengu cara

Serai quella ch’ascolta

A mo angoscia ascosa

Serai quella ch’o tengu cara



Veneraghju a ti prumettu

Ma lasciami coglie i pezzi

Di a mo corcia vita di eri



Nanzu à tè c’era l’altra

Ch’à me ùn hà fattu casu

È ùn serà mai la to para

Serai l’inaspettata

Scelta d’una vita asgiata

Serai quella ch’o tengu cara



Veneraghju a ti prumettu

Ma lasciami coglie i pezzi

Di a mo corcia vita di eri

Veneraghju a ti prumettu

Ma lasciami coglie i pezzi

Di a mo corcia vita di eri

Nanzu à tè.


05/04/2020

D'appressu à Unintended (parulle Matthew Bellamy)

https://www.youtube.com/watch?v=i9LOFXwPwC4

Un mezu pane è un libru


« Quandu qualchissia và à u teatru o à un cuncertu o à una festa qual’ella sia, sì u spettaculu li piace, parla subitu di quelli di a so famiglia ch’ùn sò pussuti vene è li dispiace: « averia fattu piacè à a mo surella, à u mo babbu d’esse quì » cusì penserà, prufittendu di u spettaculu cun un piacè mischiatu di malincunia. Hè quella ch’o risentu, mancu tantu per i membri di a mo famiglia, seria meschinu, ma per tutti quelli chì per via d’una mancanza di mezi o colpa à i so malanni ùn ponu prufittà di u bè supranu chjamatu bellezza, volesi dì vita, bontà , serenità è passione.
Per ‘ssa cagione ùn aghju mai libri in casa. È quandu n’aghju compru unu, l’offru subitu, n’aghju datu un’infinità. Hè per ciò chì ghjè veramente un onore per me d’esse quì cun voi, felice d’inaugurà ‘ssa biblioteca di u populu, di sicuru a prima di tutta a pruvincia di Granada.
L’omu ùn campa chè di pane. S’o patissi a fame è mi truvessi spruvistu in carrughju, ùn dumanderia micca solu pane ma un mezu pane è un libru. È da duve ci truvemu dicu a mo zerga contru à quelli chì parlanu sempre di rivindicazioni economiche è mai di rivindicazioni culturali, quelle chì u populu brama. Chì l’omi manghjessinu hè una bona, ma l’omi devenu accede à u sapè, ch’elli prufitessinu di tutti i frutti di a mente osinnò turneranu ad esse mascine à u serviziu di u statu, schiavi d’una terribile organisazione suciale.
Aghju più cumpassione per un omu chì vole amparà è ch’ùn pò, chè per un omu chì hà a fame. L’omu chì hà a fame si manghja un troncu di pane o qualchi fruttu. Ma quellu chì hà a fame d’amparà è ùn ne hà i mezi soffre d’una angunia tremenda perchè hà bisognu di libri, di libri, assai libri…Ma induve sò ?
Libri ! Libri ! Parulla magica, hè quant’è à mughjà : « Amore ! Amore !» è sò ‘ssi libri chì i populi duverianu dumandà quant’elli dumandanu pane o acqua per e so racolte.
Quandu u famosu scrivanu russiu Fédor Dostoïevsky-babbu di a revoluzione russia pìu chè Lénine-era prigiuneru in Siberia, tagliatu d’u mondu, trà quattru muri, circundatu da piaghje disulate, annivate, dumandava aiutu à a so famiglia luntana scrivendu solu : « mandatemi libri, libri, libri in soprapiù chì a mo anima ùn morga micca ! » Patia u freddu ma focu ùn ne dumandava, patia una sete scema ma acqua ùn ne dumandava, dumandava libri vale à dì orizonti, vale à dì camini per cullà in cima di a mente è di u core. Chì l’angunia fisica-biologica, naturale d’un corpu- colpa à a fame, à a sete, à u freddu dura pocu, dura puchissimu, ma l’angunia di l’anima insudesfa dura una vita sana.
U grande Menendez Pidal, unu di i più grandi veri savii d’Auropa l’hà digià detta : « u mottu di a Republica deve esse a cultura. » Solu attraversu ella anderanu risolti i prublemi ch’ellu cunnosce u populu pienu di fede ma privu di lume.
Ùn smenticate mai chì a luce hè a l’origine di tuttu. »

05/04/2020

Discorsu di Federico Garcia Lorca à l’inaugurazione di a bibliuteca publica di a so cità nativa di Fuente de Vaqueros.
Granada settembre di u 1931.
Federico Garcia Lorca fù fucilatu da ribelli fascisti di u Generale Franco è u so corpu lampatu in una fossa cumuna in Viznar. Dopu à a caduta sanguinosa di a Republica, u regime di Franco ordinò l’interdizione cumpletta di e so opare sinu à u 1953 quandu Obras completas fù publicatu.
(trattu da elcorreo.eu.org)



samedi 4 avril 2020

Hè u mo figliolu.Hè tuttu per me

Babbu ghjunse di sicuru, hè cum’ellu hè, u frigo hè viotu è biia appena troppu, ma quandu ellu pigliava l’affari in manu , ùn ci n’era mancunu cum’è ellu.Chjamò un taxì è mi purtò sinu à a vittura in a sola pusizione ch’o pudia suppurtà, agrunchjatu cum’è un gambarellu.Eru leggeru cum’è una piuma à l’epica.Babbu era un omatale ed era arrabbiatu.Era turnatu un lione è hà mughjatu à u sciuffore, una donna : « hè u mo figliolu.Hè tuttu per me, pocu impreme u codice stradale, pagheraghju l’amende, mi spiegheraghju cun a pulizza. » È a donna ubbidì.Brusgiò dui fochi rossi è ghjunsimu à u bloccu dedicatu à i zitelli di l’ospidale generale di Malmo.A situazione era critica, à ciò ch’o capii.M’avianu da fà una piccatura in u spinu è u mo babbu avia intesu sciucchezze à prupositu di ‘ssa ghjente chì firmava paralizata dopu à operazioni tali.A mi dubbiteghju ch’ellu s’era acchjappatu cun a squadra medicale.Sì qualcosa avessi giratu male, Diu mi ne libari, averia messu a cità sottu sopra.
Poi si calmò, mi chjinai nantu à u corpu pienghjuloni è mi fecenu ‘ssa piccatura in a colonna vertebrale.Avia una meningita, eccu u risultatu è a infirmiera ghjimbò e ghjelusie è chjose tutti i lumi.Mi tuccava à stà à u bughju, mi dedenu medicine è babbu mi vighjò, pusatu à fiancu à me.À 5 ore di matina,u lindumane, aprii l’ochji è a crisa era passata senza ch’o ne cunniscissi a cagione.
Ùn manghjava micca di manera curretta.Eru chjucu è magrarellu.Eppuru, d’una certa manera, era abbastanza forte.
[…]In u mondu di u mo babbu, s’ellu v’accadia un culpacciu ci vulia à stà degni è cumpurtassi da omu.Nunda à chì vede cun ‘ssi tippetti di oghje chì si lagnanu sempre : « mi sente u corpu, aghju u scarafagliulu. » Nunda à chì vede !
Aghju amparatu à stringhje i denti è à supranà tuttu què.Aghju amparatu assai nantu à u sensu di u sacrifiziu.Quandu simu andati à cumprà un lettu novu per me inde IKEA, babbu era à cortu di solli per pagà l’arricata.Custava à pocu pressu cinquecentu curone (sessanta euri).Cosa avemu fattu tandu ?U mo babbu hà purtatu a strapunta nantu à u spinu sinu à a casa, un chilometru dopu à l’altru, ed eiu daretu cun i pedi di u lettu.Ùn pisavanu nunda ma straziava à seguitallu.
« Pianu o bà, aspetta… »
Ma cuntinuava.Era di stilu macciò è à spessu venia à e serate di parenti d’elevi vestutu à cow-boy.Di sicuru tutti si dumandavanu : « ma qual’hè ? »Ùn si vidia ch’à ellu.Era rispettatu è i stitutori ùn osavanu à lagnassi di me cum’ella era privista.

04/04/2020

Trattu da Moi, Zlatan Ibrahimovic, mon histoire racontée à David Lagercrantz.

Traduttu da l’inglese da Olivier Villepreux.



vendredi 3 avril 2020

U lupu è a cicogna


I lupi manghjanu cun ingurdizia,
Sentite d'unu d'elli ‘ssa nutizia.
Manghjò cusì in furia un meziornu
Ch’ellu pensò di ùn più vede u ghjornu :
Un ossu l’era firmatu in gola.
Per furtuna per u lupu mutu
Passa vicinu à ellu una cicogna,
Li face segnu, cherendu aiutu.
Becchilonga, face da dutturessa
Caccia l’ossu è per l’operazione,
Dumanda paga, cum’ella hè permessa.
« A vostra paga ? » s’infiara u lupone
« Vulete ride o cummà !
Ùn v’abbasta d’avè vi la francata
È in gola à me d’ùn esse firmata ?
Aiò andate chì site un’ingrata 
Ch’ùn vi trovi mai sott’a mo patta ! »

03/04/2020
D’appressu à Le loup et la cigogne, di Jean de La Fontaine.



Natu in 17 in Leidenstadt

S’era natu in 17 in Leidenstadt Nantu à ruvine insanguinate Seria statu un bravu o un peghju cristianu S’era statu Allemanu Di t...